heat-set insert, สกรูเกลียวปล่อย หรือ น็อตฝัง: ขนาดรูและผนังรอบรู
สามวิธีทำเกลียวในงานพิมพ์ 3 มิติ แบบไหนเหมาะกับงานที่เปิดบ่อยแค่ไหน ขนาดรูจากตารางผู้ผลิต อุณหภูมิหัวแร้ง และผนังรอบรูต้องหนาเท่าไหร่
- เปิดบ่อยใช้ insert ทองเหลืองฝังร้อน เปิดนาน ๆ ครั้งขันสกรูเข้าเนื้อพลาสติกตรง ๆ ต้องการแรงบีบสูงใช้น็อตฝัง
- ขนาดรูดูจากตารางของผู้ผลิต insert ไม่ใช่ขนาดเกลียว insert M3 ทั่วไปใช้รู 4.0 mm ผนังรอบรูอย่างน้อย 1.6 mm
- ตั้งหัวแร้งสูงกว่าอุณหภูมิพิมพ์ 10–20 °C กดลงราว 90% แล้วกดส่วนที่เหลือให้เรียบเสมอผิว
- สกรูเข้าเนื้อพลาสติก เริ่มที่รูราว 0.8 เท่าของขนาดสกรู และเสารอบรูราว 2 เท่า
ชิ้นงานพิมพ์ต้องมีเกลียวทุกจุดที่จะเปิดปิด ฝาช่องถ่าน บอร์ดที่ยึดบนเสา ขาแขวนผนัง มีสามวิธีที่ใช้กันมาก วิธีที่ถูกขึ้นกับว่าจะถอดสกรูบ่อยแค่ไหนเป็นหลัก บทนี้เทียบทั้งสามแบบ เอาขนาดรูจากตารางของผู้ผลิต แล้วคำนวณเสาสำหรับ insert M3 ให้ดูทีละขั้น
ตัวเลขอ้างอิงเครื่อง FDM หัว 0.4 mm รูที่พิมพ์ออกมาจะเล็กกว่าแบบเสมอ ดูเรื่อง hole compensation ในพิมพ์ให้ได้ขนาดตรง
เทียบสามวิธี
| heat-set insert | สกรูเข้าเนื้อพลาสติก | น็อตฝัง (captive nut) | |
|---|---|---|---|
| คืออะไร | ปลอกทองเหลืองที่ใช้ความร้อนกดลงในรู | สกรูกัดเกลียวเองในเนื้อพลาสติก | น็อตมาตรฐานวางในช่องหกเหลี่ยม |
| เหมาะกับ | ฝาที่เปิดบ่อย | ชิ้นที่ประกอบครั้งสองครั้ง | ต้องการแรงบีบสูง ใช้ของหาง่าย |
| เครื่องมือเพิ่ม | หัวแร้ง ถ้าได้หัวสำหรับ insert ยิ่งดี | ไม่ต้อง | ไม่ต้อง |
| สึกไหม | เกลียวทองเหลืองทนนาน | ขันใหม่แต่ละครั้งเกลียวหลวมขึ้น | เกลียวเหล็กทนนาน |
| ต้องออกแบบอะไร | เสาที่มีผนังหนาพอ | เสาที่มีผนังหนาพอ | ช่องใส่น็อต มักต้องมีสะพานด้านบน |
heat-set insert: ขนาดรูดูจากตาราง
รูสำหรับ insert ผู้ผลิต insert เป็นคนกำหนด ไม่ใช่ขนาดเกลียว ตารางข้างล่างเป็นของ insert ยี่ห้อหนึ่ง (CNC Kitchen ตามที่ร้านตัวแทนลงไว้) ผู้ผลิตอื่นใช้ขนาดต่างกัน ให้ดูตารางของ insert ที่ซื้อมาเสมอ
| insert | ยาว | รู | ผนังขั้นต่ำ |
|---|---|---|---|
| M2 | 3.0 mm | 3.2 mm | 1.3 mm |
| M3 มาตรฐาน | 5.7 mm | 4.0 mm | 1.6 mm |
| M3 สั้น | 3.0 mm | 4.0 mm | 1.6 mm |
| M4 | 8.1 mm | 5.6 mm | 2.1 mm |
| M5 | 9.5 mm | 6.4 mm | 2.6 mm |
หลักออกแบบจาก CNC Kitchen
- รูตันลึกกว่า insert ราว 1 mm ให้พลาสติกที่ถูกดันมีที่ไป รูทะลุไม่ต้องยาวกว่า insert
- รูตรง ไม่เรียว และปกติ ไม่ต้องทำ chamfer ที่ปากรู
- รูควรใหญ่พอให้เดือยหัวแร้งสอดเข้าได้สบาย รูพิมพ์มักออกมาเล็ก พิมพ์แผ่นทดสอบที่มีรูหลายขนาด แล้วเลือกขนาดที่ใช้ได้
ความหนาผนังคือส่วนที่คนมักข้าม ผนังบางเกินไป เสาจะแตกหรือปูดตอนกดทองเหลืองลงไป
ตัวอย่างคำนวณ: เสา M3 สำหรับฝา PETG
ฝาเปิดบ่อย จึงใช้ insert M3 มาตรฐาน (ยาว 5.7 mm) ชิ้นงานพิมพ์ด้วย PETG ที่ 240 °C
- รู: 4.0 mm ตามตาราง พิมพ์ทดสอบก่อน ถ้าเดือยหัวแร้งเข้าไม่ได้ ลอง 4.1 mm
- ความลึก: 5.7 + 1 = 6.7 mm ปัดเป็น 7 mm
- ผนัง: อย่างน้อย 1.6 mm หัว 0.4 mm พิมพ์ผนังเส้นละราว 0.45 mm 1.6 mm คือ 3.6 เส้น ปัดขึ้นเป็น 4 เส้น ราว 1.8 mm ผนังจะเป็นเนื้อพลาสติกเต็ม ไม่มีช่องว่างกลางผนัง
- เส้นผ่านศูนย์กลางนอกของเสา: 4.0 + 2 × 1.8 = 7.6 mm ปัดเป็น 8 mm
- หัวแร้ง: สูงกว่าอุณหภูมิพิมพ์ 10–20 °C คือ 250–260 °C
ใน slicer ตั้งจำนวนผนังให้พอที่เสาเป็นผนังล้วน ไม่มี infill infill รอบ insert ทำให้ทองเหลืองไม่มีเนื้อให้ยึด
วิธีฝัง insert
ขั้นตอนตามที่ CNC Kitchen แนะนำ
- ตั้งหัวแร้งสูงกว่าอุณหภูมิพิมพ์ 10–20 °C ตัวอย่างของเขา: PLA ราว 225 °C, PETG ราว 245 °C, ABS ราว 265 °C
- วาง insert บนหัวแร้ง (หรือบนปากรู) แล้วปล่อยให้จมลงด้วยแรงกดเบา ๆ อย่าฝืน ความร้อนทำงานเอง
- หยุดที่ราว 90% ของความลึก ยกหัวแร้งออก แล้วใช้ของแบน ๆ กดส่วนที่เหลือให้เสมอผิวและตั้งฉาก
- กดค้างไว้สองสามวินาที insert ที่เพิ่งละลายมักดันตัวกลับขึ้นมา
ร้อนเกินแย่กว่าเย็นไปนิด พลาสติกที่ร้อนเกินจะเสื่อม และ insert จะจมลึกเกินหรือเอียง
สกรูเข้าเนื้อพลาสติกตรง ๆ
ผู้ผลิตสกรูสำหรับพลาสติกมีตารางออกแบบเสาสำหรับชิ้นงานฉีด ตารางของ Screwerk สำหรับสกรูพลาสติกของเขา คิดเป็นจำนวนเท่าของขนาดสกรู d
| พลาสติก | รู | เสานอก | ความยาวเกลียวที่กินเนื้อ |
|---|---|---|---|
| ABS | 0.86 × d | 2.0 × d | 2.0 × d |
| PET | 0.81 × d | 1.85 × d | 1.7 × d |
| PC | 0.89 × d | 2.5 × d | 2.2 × d |
หลักทั่วไปของเขาคือรูราว 0.8 × d สกรูสำหรับพลาสติกขนาด 3 mm: รูราว 2.4–2.6 mm เสาราว 6 mm เกลียวกินเนื้ออย่างน้อย 6 mm ข้อมูลนี้มาจากงานฉีด รูพิมพ์จะเล็กกว่า พิมพ์เสาทดสอบก่อนใช้จริง บทออกแบบกล่องใส่บอร์ดใช้รู 2.5–2.8 mm สำหรับสกรู M3 ขันเข้าพลาสติก ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นใกล้เคียงกัน
ใช้วิธีนี้กับชิ้นที่ประกอบครั้งเดียว ถอดแต่ละครั้งเกลียวจะถูกขูดออกไปทีละนิด
น็อตฝัง
ช่องหกเหลี่ยมจับน็อตมาตรฐานไว้ไม่ให้หมุน ISO 4032 กำหนดน็อต M3 กว้างข้ามด้านแบนไม่เกิน 5.5 mm โปรเจกต์กล้องจุลทรรศน์ OpenFlexure ทดสอบแล้วเลือกช่องกว้าง 5.7 mm เผื่อด้านแบน 0.2 mm แต่มุมของน็อตยังติดผนังไม่ให้หมุน ทำช่องลึกกว่าความหนาน็อตราว 0.2–0.3 mm (วัดน็อตจริง M3 หนาราว 2.4 mm)
วางช่องได้สองแบบ
- ช่องเสียบจากด้านข้าง น็อตไถลเข้าจากขอบ พิมพ์ง่าย ขันสกรูแล้วน็อตหลุดไม่ได้
- ช่องเปิดจากด้านล่าง รูสกรูเหนือช่องเริ่มกลางอากาศ เครื่องต้องพิมพ์สะพาน ใช้ชั้นเสียสละ (sacrificial layer) หรือสะพานไขว้ ซึ่งอยู่ในบทออกแบบให้ไม่ต้องใช้ support
ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย
- ใช้ขนาดเกลียวเป็นขนาดรู insert M3 ต้องใช้รูราว 4 mm ไม่ใช่ 3 mm
- เสาบาง หรือมี infill รอบ insert เสาแตก หรือ insert หมุนฟรี
- หัวแร้งร้อนจัดแล้วกดแรง insert เอียงและจมลึกเกิน
- รูตันยาวเท่า insert พอดี พลาสติกที่ถูกดันไม่มีที่ไป insert โผล่พ้นผิว
- ขันสกรูเข้าเนื้อพลาสติกกับฝาที่เปิดทุกสัปดาห์ ไม่กี่สัปดาห์เกลียวก็รูด
ความปลอดภัย
หัวแร้งและทองเหลืองร้อน 200–270 °C ใช้แหนบหรือเครื่องมือจับ insert ห้ามใช้นิ้ว วางหัวแร้งกลับบนแท่นทุกครั้งระหว่างฝังแต่ละตัว พลาสติกที่ละลายมีควัน ทำในที่อากาศถ่ายเท โดยเฉพาะ ABS/ASA
แหล่งข้อมูล
คำถามที่พบบ่อย
ฝัง insert แล้วเอียง แก้ได้ไหม
อุ่นใหม่แล้วใช้ของแบน ๆ กดให้ตั้งฉากตอนพลาสติกยังนิ่ม ถ้ายังเอียงอยู่ พิมพ์ชิ้นใหม่หรือย้ายไปใช้รูใหม่ รูที่ละลายเอียงไปแล้วมักจับ insert ให้ตรงไม่ได้อีก
ใช้หัวแร้งหัวปกติได้ไหม
ได้ แต่หัวแหลมแตะทองเหลืองแค่บางส่วน และมักทำให้ insert เอียง หัวสำหรับ insert โดยเฉพาะมีเดือยตรงกลางช่วยให้ตรง ผู้ผลิตจึงแนะนำให้ใช้
ขันสกรูเข้าเนื้อพลาสติกได้กี่ครั้ง
ไม่มีตัวเลขตายตัว ขันใหม่แต่ละครั้งเกลียวจะถูกกัดใหม่เล็กน้อยและหลวมขึ้น ถ้าฝาจะถูกเปิดเกินไม่กี่ครั้ง ใช้ insert ดีกว่า
วงจรและโค้ดในบทความทดสอบกับบอร์ดตัวอย่าง บอร์ดต่างรุ่นอาจใช้ขาต่างกัน ตรวจ pinout ของบอร์ดที่ใช้ก่อนต่อไฟเสมอ